سال تولید، پشتیبانی‌ها و مانع زدایی‌ها | سه‌شنبه، ۳۰ شهریور ۱۴۰۰

آیین نخل گردانی روز عاشورا در جاجرم - نمایش محتوای فضای مجازی

 

 

آیین نخل گردانی روز عاشورا در جاجرم

آیین نخل‌گردانی عاشورای جاجرم در خراسان شمالی، به عنوان گل سرسبد عزاداری های محرم در این استان، هر سال با حضور هزاران نفر از جمعیت عزادار و سوگوار، که از مناطق دور و نزدیک خود را به این شهرستان رسانده اند با شکوه تمام برگزار می شود.

این آیین که می توان آنرا اوج محبت، ارادت و دلدادگی ساکنان این خطه به آستان مقدس سیدالشهدا (ع) دانست با مشارکت اقوام مختلف منطقه اعم از کرد، ترک، تات و ترکمن برگزار می شود که همه در کنار هم و با خلوص و عشق تمام نخل عزای حسین (ع) را بر دوش گرفته و به گردش درمی‌آورند و گویی حسین حسین گویان، برآنند تا به آن سئوال تاریخی امام حسین در روز عاشورا، که همه تاریخ را مخاطب قرار داد، پاسخ دهند.

معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان شمالی، نخل گردانی جاجرم را یکی از آیین های ویژه عزاداری امام حسین(ع) در خراسان شمالی عنوان کرد که در فهرست میراث ناملموس و معنوی ملی نیز به ثبت رسیده است.

علی مستوفیان با بیان این که این سنت کهن در استان به شهرستان جاجرم اختصاص دارد، می گوید: هر سال همزمان با عاشورا گردشگران زیادی برای دیدن این مراسم به شهرستان جاجرم سفر می کنند.

وی در ادامه خاطرنشان می کند: در روز عاشورا  هیات ها و دسته های زنجیرزنی با نظمی خاص در حسینیه بزرگ جاجرم گردهم می آیند و از هر هیات یک نفر به مدت چند دقیقه نوحه خوانی کرده و دیگران سینه و زنجیر می زنند و این سینه زنی و عزاداری تا ظهر عاشورا ادامه دارد.

وی می افزاید: پیش از عزاداری، مردم جاجرم بر اساس سنتی چند صدساله دو نخل چوبی و فلزی را به میدان حسینیه این شهر می آورند.

وی با بیان این که در حمل این نخل ها ده ها نفر مشارکت دارند، می گوید: پس از ورود نخل ها به میدان، حرکت آنها سرعت گرفته و عزاداران نیز پشت سر نخل‌ها حرکت می کنند و سپس نخل ها را دور میدان می چرخانند اما در دور سوم نخل اول و در دور چهارم نخل دوم به زمین گذاشته می شود، اما عزاداران همچنان علم ها را گرد میدان می چرخانند.

مستوفیان با تاکید بر این که همزمان با این کار، عزاداری و سینه زنی هم انجام می شود، اظهار می کند: پس از چند چرخش نخل ها در محل هایی مخصوص بر زمین گذاشته می شوند و در ادامه مردم به سوی بقعه «خواجه مهزیار» از یاران خاصه حضرت امام رضا (ع) حرکت می کنند و سپس بر مزار اموات خود حضور پیدا کنند.

به گفته این مسئول فرهنگی در این عزاداری ها، همه هیات های عزاداری شهرستان جاجرم مشارکت و حضوری فعال دارند.

وی می گوید: نخل ها را با پارچه های سیاه و سبزی که بر روی آنها اسامی حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) و یا سایر نوشته های مذهبی نقش بسته می پوشانند و بربلندای دو نخل نیز علم هایی شبیه نیزه های جنگی با اشعاری بر روی تیغه های آن، قرار گرفته است.

مستوفیان می‌افزاید: بر اساس اعلام اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، آیین نخل گردانی در جاجرم افزون بر ۴۰۰ سال قدمت دارد و در سال ۱۳۹۰ در فهرست آثار معنوی سازمان به ثبت رسیده است.